Tüp bebek tedavisi arayan çiftlerin ilk sorusu çoğu zaman tıbbi değil, pratiktir: nereye başvuracağım, süreç nasıl işleyecek, ne kadar sık gelmem gerekecek? Anadolu Yakası’nda yaşayan bir çift için tedavi süresince düzenli kontrollere gidip gelmek, sürecin en çok yorulan tarafıdır. Bu sayfada tüp bebek tedavisinin ne olduğunu, kimlere uygulandığını, adım adım nasıl ilerlediğini ve Kadıköy Bağdat Caddesi’ndeki muayenehanemize nasıl ulaşabileceğinizi anlatıyorum.
Doç. Dr. Serkan Oral olarak kadın hastalıkları, doğum ve tüp bebek alanında çalışıyorum. Aşağıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; her çiftin durumu farklıdır ve tedavi planı ancak muayene ve tetkiklerden sonra kişiye özel olarak belirlenir.
Tüp bebek, yumurta ve spermin laboratuvar ortamında bir araya getirilerek döllenmenin sağlandığı ve oluşan embriyonun rahme yerleştirildiği bir yardımcı üreme yöntemidir. Uluslararası literatürde in vitro fertilizasyon (IVF) olarak adlandırılır.
Tıpta yardımcı üreme teknolojisi denince, hem yumurtanın hem spermin laboratuvarda ele alındığı tüm tedaviler kastedilir; tüp bebek bunların en bilineni ve en sık uygulananıdır. Genellikle daha basit yöntemler denenmiş ancak sonuç alınamamış çiftler için gündeme gelir.
Tüp bebek her zaman ilk basamak değildir. Bazı çiftlerde yumurtlama düzenlenmesi veya aşılama (IUI) gibi daha basit yöntemler önce denenir. Hangi basamağın uygun olduğu, infertilitenin nedenine ve çiftin öyküsüne göre değişir.
Tüp bebek tedavisinin öne çıktığı başlıca durumlar şunlardır: cerrahi olarak düzeltilemeyen hasarlı veya tıkalı tüpler, ağır endometriozis ve yumurtalık fonksiyonunun erken yetersizliği. Bunların yanında erkek faktörü, açıklanamayan infertilite ve daha basit basamakların sonuç vermediği durumlar da değerlendirmeye girer.
Türkiye’de üremeye yardımcı tedavi uygulamaları Sağlık Bakanlığı yönetmeliğiyle düzenlenmiştir. Yönetmeliğin amacı maddesinde, uygulamanın “çocuk sahibi olamayan evli çiftlerden, tıbben uygun görülenlerin” çocuk sahibi olması için yapıldığı belirtilir.
Tüplerin tıkalı olduğu durumlarda sık sorulan bir soru, ameliyatla açılmasının mı yoksa doğrudan tüp bebek tedavisinin mi tercih edilmesi gerektiğidir. Bu karar tıkanıklığın yerine, tüp içinde sıvı birikimi olup olmadığına ve çiftin diğer bulgularına göre verilir.
Tüp bebek süreci tedaviyle değil, çiftin birlikte değerlendirilmesiyle başlar. İlk görüşmede öykü alınır, muayene yapılır ve gerekli tetkikler planlanır.
Rahim içindeki polip, miyom veya yapışıklık gibi yapısal sorunlar, embriyonun tutunmasını etkileyebildiği için tedaviye başlamadan önce değerlendirilir. Bu değerlendirme ultrason, rahim filmi veya histeroskopi ile yapılır; histeroskopi aynı seansta hem tanı hem tedavi imkânı sunar.
Tüp bebek döngüler hâlinde uygulanan bir tedavidir; sonuca ulaşmak birden fazla döngü gerektirebilir. Temel adımlar şunlardır:
Transfer edilmeyen sağlıklı embriyolar dondurularak saklanabilir. Türkiye’de bu işlem yönetmelikle düzenlenmiştir: fazla embriyo elde edilmesi durumunda eşlerin her ikisinin rızası alınarak embriyolar saklanır ve saklama süresinin bir yılı aşması hâlinde çiftlerin her yıl başvurarak taleplerinin devam ettiğini yazılı olarak bildirmesi gerekir.
Tüp bebek tedavisinde çoğul gebelik riski artar. Bu riski azaltmak için birkaç yol vardır: takipte çok sayıda yumurta geliştiği görülürse yumurtlamayı tetikleyen iğne geciktirilebilir veya yapılmayabilir; ayrıca rahme transfer edilen embriyo sayısı sınırlanabilir.
Aşılama (IUI) ile birlikte yumurtlama ilaçları kullanıldığında da çoğul gebelik oluşabilir; aşılama sırasında çok sayıda yumurta gelişiyorsa işlem ertelenebilir.
Yumurtalıkların aşırı uyarılmasına bağlı gelişebilen ve karında şişlik ile sıvı birikimine yol açabilen tablo (OHSS) da takip edilen durumlar arasındadır. Bu nedenle tedavi süresince düzenli kontrol önemlidir.
Tüp bebek tedavisi tek bir randevudan ibaret değildir; uyarı döneminde birkaç günde bir kontrol gerekebilir. Bu yüzden ulaşım kolaylığı, tedavi kararının pratik bir parçasıdır.
Adres: Feneryolu Mahallesi, Bağdat Caddesi No: 53/59, Ersoy İş Merkezi, B Blok, Kat 5, 34724 Kızıltoprak / Kadıköy, İstanbul
Muayenehane Bağdat Caddesi üzerinde, Feneryolu’ndadır. Caddebostan, Suadiye, Fenerbahçe, Erenköy, Göztepe ve Bostancı’dan kısa sürede ulaşılır. Kozyatağı, Ataşehir, Üsküdar, Maltepe, Kartal ve Pendik’ten gelen hastalar için Marmaray ve metro bağlantısı pratik bir seçenektir; Anadolu Yakası dışından gelenler Kadıköy İskelesi üzerinden ulaşabilir.
Bu soruyu soran çiftler genellikle internette karşılaştırmalı iddialarla karşılaşır. Sağlık Bakanlığı yönetmeliği bu konuda nettir: üremeye yardımcı tedavi hizmeti veren yerlerin “tıbbî deontoloji ve meslekî etik kurallarına aykırı şekilde, insanları yanıltan, yanlış yönlendiren ve talep yaratmaya yönelik” davranışlarda bulunması yasaktır. Dolayısıyla üstünlük iddiası taşıyan veya sonuç vaat eden ifadelerle karşılaşırsanız bu, bir kalite göstergesi değil, mevzuata aykırılık işaretidir.
Değerlendirmede işinize yarayacak sorular:
Ayrıca tedavi sonrası takibin kimin sorumluluğunda olduğunu sormanız yerinde olur. Yönetmelik, üremeye yardımcı tedavi uygulaması sonucu gebe kalan hastaların doğum eylemi gerçekleşene kadar takibinden uygulamayı yapan yerin sorumlu olduğunu belirtir.
İnfertilite tedavisi zaman alır ve her iki eşten de bağlılık ister. Süreç yalnızca tıbbi değil, duygusal olarak da yorucudur: bekleme dönemleri, sonuçsuz kalan denemeler ve çevrenin soruları çiftleri zorlayabilir.
Bu yüzden tedavi planlanırken sürecin ritmini baştan konuşmak, hangi aşamada ne olacağını bilmek çiftlerin yükünü hafifletir. Gerektiğinde psikolojik destek almak, tedavinin bir parçası olarak değerlendirilmelidir.
Üremeye yardımcı tedavi uygulamaları Sağlık Bakanlığı yönetmeliğiyle ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Hastaları doğrudan ilgilendiren birkaç başlık:
Mevzuat zaman içinde değişebildiği için, tedaviye başlamadan önce güncel şartların hekiminizle birlikte değerlendirilmesi doğru olur.
Türkiye’de üremeye yardımcı tedavi, yalnızca eşlerin kendi üreme hücreleriyle uygulanır. Aşağıdakiler kesinlikle yasaktır:
Bu yasaklar istisnasızdır. Yurt dışında yapılabildiği için Türkiye’de de bir yolu olduğunu düşünen çiftlerle karşılaşıyorum; yoktur. Size bu yönde bir imkândan söz eden herhangi bir yaklaşım mevzuata aykırıdır ve başlı başına bir uyarı işareti sayılmalıdır.
Doç. Dr. Serkan Oral olarak aşağıdaki sayfalarda bu konunun ayrı başlıklarını ayrıntılandırdım:
Sürecin tıbbi ayrıntıları için ayrıca: Tüp bebek nedir · Mikroenjeksiyon (ICSI) nedir · Yumurta toplama · Embriyo transferi · Embriyo kalitesi · OHSS · Zayıf yumurtalık rezervi · Kısırlık nedir · Tüp bebek fiyatları
Tüpler yumurta ile spermin buluştuğu ve embriyonun geliştiği yoldur. Her iki tüp de tamamen tıkalıysa bu buluşma gerçekleşemeyeceği için doğal yolla gebelik beklenmez. Bu durumda tüp bebek tedavisi değerlendirilir.
Karar tıkanıklığın yerine ve tüp içinde sıvı birikimi olup olmadığına göre değişir. Cerrahi ile düzeltilemeyen hasarlı veya tıkalı tüpler, tüp bebek tedavisinin öne çıktığı durumlar arasındadır. Değerlendirme muayene ve görüntüleme sonrasında yapılır.
HSG, rahim ve tüplerin anatomisini gösteren radyolojik bir incelemedir. İşlem sırasında rahim ağzına yerleştirilen kateter ve spekuluma bağlı bir rahatsızlık hissedilebilir; ancak bu genellikle dayanılmayacak düzeyde değildir.
İkisi farklı bilgiler verir. HSG hem rahim içini hem tüpleri değerlendirirken, histeroskopi yalnız rahim içini gösterir; buna karşılık histeroskopi aynı seansta görülen sorunu tedavi etme imkânı da sunar. Hangisinin gerektiği bulgulara göre belirlenir.
Etkileyebilir; belirleyici olan bunların rahim içindeki yerleşimi ve büyüklüğüdür. Muayene, ultrason, rahim filmi veya histeroskopi ile konum belirlenir ve gerekiyorsa transfer öncesinde tedavi edilir.
Süreç çiftin birlikte değerlendirilmesiyle başlar. İlk görüşmede öykü alınır, muayene yapılır; ardından kadında hormon ve ultrason değerlendirmesi, erkekte sperm analizi planlanır. Tedavi basamağı bu sonuçlara göre belirlenir.
Tüp bebek döngüler hâlinde uygulanır ve sonuca ulaşmak için birden fazla döngü gerekebilir. Sonucu etkileyen çok sayıda etken vardır; bu nedenle tek bir denemeye göre kesin beklenti oluşturmak doğru olmaz.
Döllenme iki şekilde yapılabilir: sperm laboratuvarda yumurtaların yanına eklenir ya da tek bir sperm doğrudan her bir yumurtanın içine enjekte edilir. İkincisi mikroenjeksiyon olarak adlandırılır ve sperm sayısı ya da kalitesiyle ilgili durumlarda tercih edilebilir.
Evet, tüp bebek tedavisinde çoğul gebelik riski artar. Bu riski azaltmak için çok sayıda yumurta geliştiğinde tetikleme iğnesi geciktirilebilir veya yapılmayabilir; ayrıca rahme transfer edilen embriyo sayısı sınırlanabilir.
Transfer edilmeyen sağlıklı embriyolar dondurularak saklanabilir. Türkiye’de bu işlem eşlerin her ikisinin rızasıyla yapılır; saklama süresi bir yılı aştığında çiftin her yıl başvurarak talebinin devam ettiğini imzalı dilekçeyle bildirmesi gerekir.
Hayır. Yönetmelik, sayılan tıbbi zorunluluk hâlleri dışında üreme hücrelerinin saklanmasını yasaklar. Kadınlarda bu hâller arasında kemoterapi/radyoterapi öncesi, üreme fonksiyonunu kaybettirecek ameliyatlar öncesi ve düşük over rezervi ya da ailede erken menopoz öyküsünün sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi yer alır.
Yönetmeliğe göre üremeye yardımcı tedavi sonucu gebe kalan hastaların doğum eylemi gerçekleşene kadar takibinden, uygulamayı yapan yer sorumludur.
Bu sayfadaki tıbbi bilgiler aşağıdaki kurumların hasta bilgilendirme ve mevzuat metinlerine dayanmaktadır:
📍 İstanbul Kadıköy Bağdat Caddesi – Doç. Dr. Serkan Oral, Kadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı
📞 Telefon: 0216 766 00 59 · 📱 WhatsApp: +90 530 893 01 91 · 📧 doktor@serkanoral.com
📍 Adres: Feneryolu Mah. Bağdat Cad. No:53/59, Ersoy iş merkezi, B Blok, Kat 5 Kadıköy/İstanbul · 🅿️ Ücretli otopark · 🚇 Kadıköy Metro · Marmaray Ayrılık Çeşmesi · Kadıköy İskelesi · Randevu Al
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Kişisel durumunuza özel değerlendirme için Doç. Dr. Serkan Oral'a başvurmanızı öneriyoruz.
Hizmet Bölgelerimiz: İstanbul, Kadıköy, Bağdat Caddesi, Fenerbahçe, Göztepe, Caddebostan, Erenköy, Suadiye, Bostancı, Kozyatağı, Ataşehir, Üsküdar, Maltepe, Kartal, Pendik, Tuzla, Beykoz, Çekmeköy, ve tüm Türkiye.
Tedavilerimiz ve ücretsiz danışmanlık hakkında detaylı bilgi için lütfen bizimle iletişime geçmekten çekinmeyin
