Soru Sor

Kısırlık (İnfertilite) Nedir, Sebepleri Nelerdir?

kisirlik

1 ) Kısırlık nedir?

Kısırlık, diğer bir adı ile infertilite kadın da hamileliğin meydana gelmemesi veya daha önce hamilelik elde edilse dahi başka bir hamileliğin oluşmaması olarak ifade edilir. Daha çok kadınların yaklaşık olarak %25’i, hayatlarının herhangi bir dönemlerin de kısırlık vakası ile karşılaşmaktadır. Aynı zamanda her kadının, doğurganlık bakımından da en verimli oldukları yaş ise, 25 yaş civarıdır. Genel olarak 35 yaşından sonra, kadında bulunan doğurganlık fonksiyonu göz ile görülür seviyede azalır.

Evli bir çiftin 3 aylık bir dönem de hamileliği elde edebilme şansı, ortalama %57 civarındadır. Aynı zamanda 6 aylık bir süreçte ise bu oranlar %72 ye kadar yükselir. Ancak bu oran 1 yıl sonra %85 civarında iken, 2 sene sonrasın da ise bu oran ciddi anlamda düşer.

2 ) Kadında meydana gelen kısırlık sebepleri nelerdir?

  • Yumurtalamada ortaya çıkan düzensizlikler
  • Tüplerin tıkalı olması
  • Antisperm antikorlar
  • Endometriozis
  • Rahimde bulunan patolojiler
  • Troid hormon bozuklukları (guatr, hipotroidi, hipertroidi)
  • Genital organlarla ilgili geçirilmiş enfeksiyonlar
  • Daha önceden geçirilmiş olan rahim ve yumurtalıklar ile alakalı ameliyatlar
  • Süt hormonu değerlerinin yüksek olması
  • İleri yaş ile alakalı yumurtalık kapasitesinde azalma
  • Rahim ağzı ile ilgili sebepler, servikal faktör
  • Çiftlerin %10 ile %15 civarında kısırlık olduğu halde, bu durum herhangi bir sebep ile bağdaştırılamaz

3 ) Kısırlık ile alakalı olan diğer faktörler nelerdir?

  • Sigara kullanımı
  • Aşırı kilolu olmak
  • Rahim ağzının kapalı olması
  • Düzenli cinsel ilişkiye girilmemesi
  • Vajinismus
  • Rahimin içerisinde yapışıklık meydana gelmesi
  • Luteal faz yetmezliği
  • Kemoterapi ve radyoterapi tedavisi görmek
  • Erken dönemde menopoza girmek

kisirlik (3)

4 ) Alerjik nedenler

Alerjik sebeplerin bulunması durumunda, kısırlığın ortaya çıkmasına neden olabilir sebebiyet verebilmektedir. Ancak bu durumun saptanması ve tedavi edilmesi de zordur. Alerjik sebep, spermlerde veya mukusta bulunabilir. Anti sperm antikorları şeklinde bilinen bu alerjik durumların, tedavi olasılığı belli değil ve tedavi edilen veya edilmeyen insanlarda ki hamilelik olasılıkları da çok farklı değildir. Bu sebepten dolayı, düzenli bir şekilde gerekliliği tartışması gerekir.

5 ) Tüplerin hasarlı ve tıkalı olması

Tüplerin bir kısmının veya hepsinin tıkalı olması, sperm ile yumurtanın birleşmesine engel olur. Bu durumda da, döllenme ve hamilelik gerçekleşemez. Tüplerde ortaya çıkan bu hasar, daha önceden geçirilmiş enfeksiyon, endometriozis veya geçirilmiş bir cerrahi müdahale sonrası kalan karın içi yapışıklıklar gibi çok fazla neden ile ilgili olarak gün yüzüne çıkabilir. Aynı zamanda tüpler, bir dış gebelik sonucu da hasara uğrayabilir.

Gelişmiş olan ülkelerde cinsel yol aracılığı ile bulaşan enfeksiyonlar, tüplerde görülen hasarın en önemli nedenlerinden biridir. Türkiye’de çocukluk döneminde alınan verem mikrobu da, tüplerde geri dönülemez hasar meydana getirilebilmektedir.

6 ) Yumurtlama bozuklukları

Kadında en çok karşılaşılan kısırlık nedeni, yumurtlama da meydana gelen bozukluklardır. Yumurtlama gerçekleşmeden, döllenme ve hamilelik elde edilemez. Yumurtlama bozukluğu, yumurtlamanın hiç olmaması, düzensiz veya seyrek olmasıdır. Siklus dönemlerinin seyrek veya hiç olmaması, daha çok yumurtlamada meydana gelen bozukluğunun varlığını işaret eder. Ancak adetlerin tamamı ile düzenli bir şekilde olduğu durumlarda da yumurtlama bozukluklarına rastlanır.

Yumurtlama bozuklukları, 3 grup içerisinde incelenir. Bunlar;

  1. Yumurtalıklarda meydana gelen yumurta üretimini uyaran hormonların doğuştan eksik olması ile alakalı olarak beyin sapından salgılanamaması: Bu durumda kadında ergenlik döneminden itibaren hiç adet kanaması görülmez.
  2. Beyin sapından(hipofiz) süt hormonu prolaktinin normalden fazla salgılanması: Bu durum daha çok, bu bölgede iyi huylu bir tümörün bulunduğunu belirtmektedir. İyi ( selim ) huylu tümörler, cerrahi müdahaleler neticesinde temizlenebilir.
  3. Polikistik over sendromu: Bu hastalığın tipik formunda, genel olarak adetler düzensiz ve seyrek bir şekilde görülür. Bu seyreklik, birkaç ayda bir şeklinde değil, bir yıl içerisinde 2 veya 3 defa şeklinde olur.

Bazı hastalarda adetler hiç görülmez iken, diğerlerinde tamamen normal bir şekilde olabilir. Hastalar daha çok şişman olmaya eğilimlidir. Ciltte ve saçlarda yağlanma, sivilce gibi sorunlara çok sık rastlanır. Yumurtalıklarda normalden fazla miktarda yumurta bulunmakta ve bunlar erkeklik hormonu salgılayarak normal yumurta gelişimine engel olmaktadır.

kisirlik (2)

7 ) Endometriozis

Endometriozis, rahim içini çevrelemekte olan dokunun (endometrium), rahim dışında gelişimine devam etmesi durumuna denir. Endometriozis, daha çok rahimi yerinde tutan bağların üzerine yerleşir. En çok karşılaşıldığı diğer bir bölge ise, rahim yüzeyi, tüpler ve yumurtalıklardır.

Endometriozisin en önemli belirtilerinin arasında, siklus ( Adet ) dönemi öncesi ve siklus dönemi esnasında ağrı, cinsel ilişkiye girildiği esnada veya ilişkiden sonra ağrı, düzensiz şiddetli adetler ve kısırlıktır.

Bu belirtilere oranda daha az karşılaşılan başka bir belirti ise, yorgunluk, adet kanaması esnasında bağırsak hareketlerinin şiddetlenmesi. İshal, kabızlık gibi diğer sindirim sistemi ile alakalı belirtilerdir. Bunların dışında, endometriozis bazı kadınlarda herhangi bir belirti vermeden de seyir edebilir.

Endometriozisi olan kadınların neredeyse yarısının, çocuk sahibi olabilmeleri için tedavi görmelerine ihtiyaç duyulur. Aynı şekilde, kısırlık nedeni ile merkezlere başvuran kadınların yaklaşık % 25’inde, endometriozis saptanmaktadır.

8 ) Rahim ağzı ile alakalı sorunların olması

Rahim ağzında bulunan yapısal, enfeksiyonun sebep olduğu veya bu bölgede bulunan salgıya (mukus) ait bozukluklar, kısırlık nedeni olarak karşımıza çıkabilmektedir. Rahim ağzından salgılanan mukus, spermlerin genital yoldan taşınmasını daha kolay hale getirir. Östrojen ve progesteron hormonları etkisi altında olan mukusun, adet dönemi esnasında miktarı ve niteliği değişir. Polip gibi iyi huylu tümörler veya bu bölgeye uygulanmış olan cerrahi girişimler kısırlığın meydana gelmesine sebebiyet verebilmektedir.

9 ) Kısırlık tedavileri ne kadar sürer?

Bir başka açıdan kısırlık (infertilite) tedavileri için, bir tedavi protokolü en azından 6 ay boyunca sürdürülmesi gerekmektedir. Kısırlık tedavisi uygulatacak olan çiftlerin özellikle bilmesi gereken en önemli şey ise, her daim sabırlı olmalarıdır. Erkekte ise, üretkenliğin yani fertiliteye olan etkileri de muhakkak tartışılması gerekmektedir. Daha çok erkeklerde bulunan üretkenliğin, 35 yaşlarına kadar en yüksek değerler de olması, 45 yaşından sonra da ciddi oranda düşüş görülmesi, hatta 80’li yaşlar da dahi baba olabilen erkekler de görülmektedir. Bu sebepten dolayı, kadının yaşı kadar erkeğin yaş durumunun çok fazla bir önemi bulunmamaktadır.

Benzer Yazılar